১৯৬২ চনৰ ভাৰত-চীন যুদ্ধৰ ৬০ বছৰতকৈও অধিক হ’ল যদিও ভালুকপঙৰ পৰা বুমলালৈ যোৱা পথটোৱে ভাৰতীয় সেনাৰ বীৰত্বৰ কাহিনীক সজীৱ কৰি তোলে৷ সেনাৰ আশ্ৰয় শিবিৰেৰে ভৰা পথটোৱে—প্ৰত্যেকেই যুদ্ধৰ পৃথক কাহিনী কয়— যি বমডিলাৰ যুদ্ধ স্মাৰকলৈ লৈ যায়।
১৯৬২ চনত ভাৰত আৰু চীনা সেনা বাহিনীৰ মাজত শেষ যুদ্ধ হোৱা স্থানত ৯ হাজাৰ ফুট উচ্চতাত অৱস্থিত বমডিলা যুদ্ধ স্মাৰক নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ১৯৬২ চনৰ ১৯ নৱেম্বৰত ভাৰত আৰু চীনৰ মাজত হৈছিল তয়া-ময়া ৰণ। বমডিলা আছিল ভাৰতীয় সেনাৰ চীনা সীমান্তৰ অন্তিম সংগঠিত চকী। বমডিলা সেই সময়ত উত্তৰ-পূব সীমান্ত এজেন্সী (North Eastern Frontier Agency) অথবা নেফা(NEFA)ৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই নেফাকে অৰুণাচল প্ৰদেশ হিচাপে নামকৰণ কৰা হয়।
সেই সময়ত ভাৰতীয় সেনা বাহিনী কিমান সুসজ্জিত আছিল, বা নাছিল আৰু কি কি কৌশলে ভাৰতীয় সৈন্যই চীনা সৈন্যৰ ওপৰত বিজয়ত সহায় কৰিলেহেঁতেন, সেই সম্পৰ্কে প্ৰশ্ন নকৰাকৈ কোনো যুদ্ধ স্মাৰকৰ ভ্ৰমণ সম্পূৰ্ণ নহয়।
যুদ্ধ স্মাৰকটোত দৰ্শনাৰ্থীক সম্ভাষণ জনোৱা প্ৰথম দৃশ্যটো হ’ল এখন বিশাল ফলক য’ত এই উক্তি আছে: “আপুনি ঘৰলৈ গ’লে তেওঁলোকক আমাৰ কথা কওক, আপোনাৰ কাইলৈৰ বাবে আমি আমাৰ আজি দিলোঁ।”
যুদ্ধ স্মাৰকটোত দৰ্শনাৰ্থীক সম্ভাষণ জনোৱা প্ৰথম দৃশ্যটো হ’ল এখন বিশাল ফলক য’ত এই উক্তি আছে: “আপুনি ঘৰলৈ গ’লে তেওঁলোকক আমাৰ কথা কওক, আপোনাৰ কাইলৈৰ বাবে আমি আমাৰ আজি দিলোঁ।”
ইয়াত সেৱা আগবঢ়োৱা বিষয়াসকলে News18ক জনালে এক শিখ লাইট ইনফেণ্ট্ৰিৰ কমাণ্ডাৰ আৰু ১৯৬২ চনত ৩১ জন সৈনিকৰ সৈতে শেষ নিশ্বাসলৈকে যুঁজ দিয়া ছুবেদাৰ প্ৰীতম সিঙৰ বীৰত্বৰ বিষয়ে। ইয়াত সকলো গুৰুত্বপূৰ্ণ তাৰিখতে মাল্যাৰ্পণ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হয়।’-বুলিও এজন বিষয়াই জানিবলৈ দিয়ে।
